Abartılı Temizlik Neden Yapılır?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

-UZMAN PSİKOLOJİK DANIŞMAN METİN HAMURCU YAZDI-

İnsan bazen yalnızca temiz olmak için değil, içindeki huzursuzluğu yatıştırmak için de temizlik yapar. Temizlik, kişiye düzen, kontrol ve güvenlik hissi verebilir. Özellikle belirsizlik, stres veya kaygı dönemlerinde bazı insanlar çevrelerini kusursuz hale getirmeye çalışarak kendilerini daha rahat hissetmeye çalışırlar. Temizlik yaptıklarında kısa süreli bir rahatlama yaşarlar; ancak bu rahatlama kalıcı olmadığında tekrar temizlik yapma ihtiyacı ortaya çıkar.
Abartılı temizlik davranışının altında mükemmeliyetçilik de bulunabilir. Kişi her şeyin eksiksiz, kusursuz ve hatasız olmasını ister. En küçük bir dağınıklık veya kir bile yoğun rahatsızlık yaratabilir. Bazı kişiler ise çocukluklarından itibaren temizlik ve düzen konusunda çok katı kurallarla yetiştirildikleri için zamanla bu kuralları içselleştirir ve yaşamlarının her alanında sürdürürler.
Bunun yanında aşırı temizlik bazen kişinin bastırdığı duygularla da ilişkili olabilir. Öfke, suçluluk, utanç veya değersizlik gibi duygularla baş etmekte zorlanan kişiler, enerjilerini temizlik ve düzenleme davranışlarına yönlendirebilirler. Böylece zihinsel olarak meşgul olur ve rahatsız edici duygulardan bir süre uzaklaşırlar.
Ancak temizlik kişinin günlük yaşamını zorlaştırmaya başlamışsa, saatlerce sürüyorsa, yapılmadığında yoğun kaygı yaratıyorsa veya ilişkilerini etkiliyorsa bunun altında psikolojik bir sorun yatıyor olabilir. Bu durumda temizlik artık bir ihtiyaçtan çok, kaygıyı azaltmaya yönelik zorlayıcı bir davranış haline gelir. Temizliğin amacı ortamı temizlemekten çok kişinin içindeki gerginliği yatıştırmak olur. Bu nedenle abartılı temizlik davranışını anlamak için yalnızca ne kadar temizlik yapıldığına değil, kişinin bunu yaparken ne hissettiğine ve yapamadığında ne yaşadığına da bakmak gerekir.