45,2229$% 0.07
52,8911€% 0.04
61,2240£% 0.01
6.599,83%0,45
10.751,00%0,47
42.852,00%0,55
02:00
-REYHAN CANER AHMADİ YAZIYOR-
Afganistan’da Taliban yönetiminin aile içi şiddeti “ciddi yaralanma olmadığı sürece” suç saymayan yaklaşımını okuduğumda öfkelendim. Bir devletin çıkıp şiddetin dozunu tarif etmesi bana göre hukuki değil, vicdani bir çöküştür. “Kırık kemik yoksa sorun yok” anlayışı, şiddeti engellemek değil; ona alan açmaktır. Şiddetin hafifi olmaz. İzi görünmese de travması kalır.
Bu mesele sadece bir yasa maddesi değil. Afganistan’da kadınların eğitim hakkı kısıtlandı, üniversite kapıları kapatıldı, çalışma hayatından dışlandılar, kamusal alandaki varlıkları silik hâle getirildi. Şimdi de aile içinde uğradıkları şiddetin belirli bir eşiğe kadar tolere edilebileceği bir zemin oluşuyor. Ben bunu açık bir insanlık dramı olarak görüyorum.
Dünya da bu tabloya sessiz değil. Birleşmiş Milletler ve UN Women bunun temel insan haklarına aykırı olduğunu vurguluyor. Amnesty International ve Human Rights Watch ise bunun kadınlara yönelik sistematik baskının kurumsallaşması anlamına geldiğini söylüyor. Çünkü hukuk güçlüye sınır çizemiyorsa, zayıfı koruyamaz.
Ancak mesele Afganistan’la sınırlı değil. Taliban yalnızca yerel bir yönetim değil; ideolojik bir sembol. Geçmişte El Kaide ile kurduğu bağ, radikal örgütler için Afganistan’ı güvenli alan hâline getirmişti. Bugün resmi söylem değişmiş olsa da, radikal yapılar için “iktidarın silahla alınabileceği” mesajı hâlâ güçlü bir sembol taşıyor.
Taliban ile ISIS arasında çatışma yaşanıyor olabilir. Fakat bu, ideolojik yayılma riskini ortadan kaldırmıyor. Aksine, radikal hareketler arasında “kim daha katı” rekabetini körükleyebiliyor. Bu da bölgesel istikrarsızlığı besliyor.
Öte yandan Tehrik-i-Taliban Pakistan gibi yapılar, Taliban ideolojisinin sınır ötesi yansımalarının ne kadar somut bir güvenlik sorunu oluşturduğunu gösteriyor. Afganistan’daki gelişmeler Pakistan’ın iç güvenliğini doğrudan etkiliyor; bu da zincirleme biçimde Ortadoğu’daki kırılgan dengelere yansıyabiliyor.
Benim endişem şu: Eğer bir model, kadınların kamusal hayattan silindiği, şiddetin belirli ölçüde tolere edildiği ve dini yorumun devlet gücüyle dayatıldığı bir düzen olarak “başarılı” gösterilirse, bu başka radikal yapılara cesaret verebilir. Ortadoğu zaten mezhep çatışmaları, vekâlet savaşları ve örgütlü radikal yapılarla kırılgan bir coğrafya. Böyle bir ideolojik örnek, yangına körükle gitmek olur.
Net söylüyorum: Hukuk güçlüye alan açmak için değil, güçsüzü korumak için vardır. Bir kadının evinde güvende olmadığı bir yerde, kimse gerçekten güvende değildir. Şiddeti sınırlandırmak yerine normalleştiren her yaklaşım, insan onuruna karşıdır. Ben bu tabloyu sadece siyasi bir mesele olarak değil, ahlaki bir sınav olarak görüyorum. Ve bu sınavda sessizlik de bir tercihtir.