Sessiz Tehdit

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

-VETERİNER HEKİM YAŞAR REZA RAHİMİ YAZIYOR-

Bu günlerde İstanbul’un sesi yükselmiş durumda ve bu, diğer şehirler için de bir alarm niteliğindedir. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nün raporuna göre, 2025 yılı boyunca “kuduz şüphesi taşıyan yüksek riskli temaslar” (ısırık ve tırmalama dahil) nedeniyle 123.538’den fazla kişi sağlık kuruluşlarına başvurmuştur.
Başvuruların %83’ü kedilerle temas sonucu gerçekleşmiştir. %16’sı köpeklerden, kalan %1 ise tilki, at ve eşek gibi diğer vahşi ve evcil hayvanlardan kaynaklanmıştır.
Kuduz (rabies), insanlarda ve diğer bazı memelilerde akut beyin iltihabına yol açan viral bir hastalıktır. İlk belirtiler ateş ve ısırık yerinde karıncalanma olabilir. Bu belirtiler genellikle bulantı, kusma, saldırgan davranışlar, kontrolsüz heyecan, sudan korkma (hidrofobi), vücudun bir bölümünde felç, bilinç bulanıklığı ve bilinç kaybı ile devam eder.
Belirtiler ortaya çıktıktan sonra hastalık neredeyse her zaman ölümcüldür. Virüsün vücuda girmesi ile belirtilerin başlaması arasındaki süre genellikle 1–3 ay olmakla birlikte, bir haftadan kısa ya da bir yıldan uzun olabilir. Virüs, enfekte hayvanın salyası yoluyla ısırık veya tırmalama sonrası vücuda girer, periferik sinirler boyunca ilerleyerek merkezi sinir sistemine ulaşır ve burada çoğalır. Belirtilerin ortaya çıkma süresi, virüsün sinirler boyunca kat edeceği mesafeye bağlıdır.
Kuduz virüsü salyada bulunur ve genellikle enfekte hayvanın ısırmasıyla bulaşır. Daha nadir olarak, enfekte salyanın açık yara ya da göz, burun, ağız mukozası ile temas etmesiyle de bulaşabilir.
Yalnızca memeliler kuduz olur; kuşlar, balıklar, sürüngenler ve amfibiler kuduz olmaz.
Kuduz çoğunlukla vahşi hayvanlarda görülür; özellikle kokarca, rakun, yarasa, çakal ve tilkilerde yaygındır. Son yıllarda evcil hayvanlar arasında en fazla kuduz vakası kedilerde görülmektedir. Bunun başlıca nedeni, dış ortamla temas eden kedilerin sahipleri tarafından aşılanmamasıdır. Hastalık ayrıca köpeklerde ve süt sığırlarında da önemli sayıda görülür; at, keçi, koyun, domuz ve gelincikte ise daha nadirdir.
Kuduz aşı programlarının geliştirilmesi ve sokak hayvanlarının kontrolü, evcil hayvanlarda hastalığın önlenmesinde çok etkilidir. Kediler, köpekler, gelincikler, atlar, sığırlar ve koyunlar için onaylı kuduz aşıları mevcuttur. Yaban hayatının bağışıklanması için onaylı oral aşılar da kullanılmaktadır.
Hayvanlarda kuduz belirtileri nelerdir?
Virüs vücuda girdikten sonra sinirler yoluyla beyne ilerler. Köpek, kedi ve gelinciklerde belirtiler farklı olabilir; genellikle korku, saldırganlık, aşırı salya akışı, yutma güçlüğü, sersemlik, dengesiz yürüme ve nöbetler görülür.
Vahşi hayvanlarda ise bazen yalnızca davranış değişikliği görülür. Örneğin normalde sadece gece görülen bir hayvan gündüz ortalıkta dolaşabilir. At, sığır, koyun ve keçilerde içe kapanma, kendine zarar verme ve ışığa hassasiyet görülebilir.
Evcil hayvanınızın diğer hayvanlarla temasını engelleyin. Kedileri ev içinde tutun, köpekleri dışarıdayken gözetim altında bulundurun.
Evcil hayvanım birini ısırdıysa ne yapmalıyım?
Isırılan kişi derhal doktora başvurmalıdır.
Veterinerinizle iletişime geçin ve hayvanınızın aşılarının güncel olduğundan emin olun.
Olayı bölgenizdeki sağlık ve hayvan kontrol birimine bildirin. Genellikle hayvan 10 gün boyunca gözlem altında tutulur; bu süre içinde kuduz belirtisi görülmezse sahibine geri verilir.
Hayvanınızda olağandışı davranış fark ederseniz hemen veterinerinize bildirin.
Eğer beni bir hayvan ısırdıysa ne yapmalıyım?
Sakin olun ancak durumu hafife almayın.
Yarayı bol su ve sabunla iyice yıkayın.
Derhal doktora başvurun ve önerilerini uygulayın.
Mümkünse hayvanı tespit edin; bu mümkün değilse rengini, boyutunu ve görünümünü hatırlamaya çalışın.
Bilmeniz gerekenler :
Kuduzun insanlara bulaşmasının en önemli yolu kuduz bir hayvan tarafından ısırılmaktır. Sağlam deriye dokunma, okşama, yalatma veya öpme ile bulaş olmaz.
Ayrıca her ısırık kuduz anlamına gelmez. Bulaşma için hayvanın virüsü taşıması ve virüsün sinir sistemine ve salyaya ulaşmış olması gerekir. Ancak yine de ısırık veya derin tırmalama sonrası tıbbi ve koruyucu önlemler mutlaka alınmalıdır. (Kuduz bir hayvan genellikle en fazla 10 gün yaşar)